Rzeczpospolita Polska

Prof. dr hab. Zbigniew Dobrzański

Prof. dr hab. Zbigniew Dobrzański

Prof. dr hab. Zbigniew Dobrzański urodził się 16 lipca 1946 w Chojnowie (woj. dolnośląskie). Po ukończeniu liceum ogólnokształcącego rozpoczął studia na Wydziale Zootechnicznym Wyższej Szkoły Rolniczej (ob. Uniwersytet Przyrodniczy) we Wrocławiu, które ukończył w 1970 r. Stopień doktora nauk rolniczych uzyskał w 1975 r. (promotor: prof. dr hab. Anatol Grzegorzak), stopień doktora habilitowanego w 1983 r., a tytuł profesora nauk rolniczych w 1991 r. W 1997 r. został mianowany na stanowisko profesora zwyczajnego.

Społeczność akademicka wrocławskiej Uczelni powierzała Mu wiele odpowiedzialnych funkcji, był m.in. prodziekanem (1996-1999) i dziekanem (1999-2005) Wydziału Biologii i Hodowli Zwierząt. W latach 1988-2016 pełnił funkcję kierownika Katedry Higieny Środowiska i Dobrostanu Zwierząt.

Zainteresowania naukowe profesora Z. Dobrzańskiego koncentrują się na zagadnieniach zootechniczno-weterynaryjnych i chemicznych, w tym toksykologii środowiska, chemii pasz i żywności oraz szeroko pojętej ekologizacji produkcji zwierzęcej. Jest twórcą (lub współtwórcą) technologii produkcji preparatów paszowych (np. huminowych, fito-mineralnych, profilaktyczno-detoksykacyjnych) i koncentratów rybno-mineralnych. Na szczególne wyróżnienie zasługuje opracowanie metod fortyfikacji surowca jajczarskiego w jod i selen oraz w kwasy polienowe (EPA i DHA), wzbogacania drożdży paszowych i biomasy glonów morskich w biopierwiastki, a także pozyskiwania wapnia ze skorup jaj i odpadów rybnych. Znane są osiągnięcia Profesora z zakresu wykorzystania sorbentów glinokrzemianowych, huminowych i preparatów nanotechnologicznych do poprawy jakości ściółki, mikroklimatu pomieszczeń inwentarskich oraz ograniczania emisji szkodliwych gazów i odorów do środowiska.

Jego osobiste zaangażowanie w nawiązywaniu współpracy z wieloma firmami z sektora rolno-spożywczego, instytutami naukowymi, a także z wydziałami chemii i biotechnologii oraz medycyny i farmacji z wielu ośrodków akademickich w kraju umożliwiło realizację interdyscyplinarnych projektów naukowo-badawczych. Był kierownikiem lub głównym wykonawcą w kilkunastu projektach (w tym zamawianych) finansowanych przez MNiSzW (ob. NCBiR i NCN). W latach 2009-2013 pełnił funkcję dyrektora ds. naukowych w unijnym projekcie POIG pt.: „Innowacyjne technologie produkcji biopreparatów na bazie nowej generacji jaj (OVOCURA)”. Jest laureatem wielu nagród i wyróżnień, w tym Nagrody Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego za wdrożenie pt.: „Preparaty organiczno-mineralne dla zwierząt gospodarskich ograniczające kumulację metali ciężkich i poprawiające wartość odżywczą mięsa, mleka i jaj” (2006 r.). Jako współautor wynalazków, otrzymał srebrne medale na: Salonie Innowacji Genewa – 2009i Międzynarodowej Wystawie Wynalazków w Warszawie (IWIS-2009) oraz złoty medal na Targach Wynalazków i Innowacji „Brussels Eureka – 98”.

Łączny dorobek naukowy profesora Z. Dobrzańskiego w okresie 45 lat działalności naukowo-badawczej zawiera się liczbą blisko 600 pozycji, w tym: oryginalne prace twórcze (i przeglądowe) – 326, podręczniki, skrypty akademickie, monografie – 37, patenty i zgłoszenia patentowe – 25, artykuły naukowo-popularne, komunikaty naukowe – ok. 200. Jest współautorem (z prof. Romanem Kołaczem) pierwszego w Polsce podręcznika pt.: „Higiena i dobrostan zwierząt gospodarskich”, a także współautorem podręcznika akademickiego pt.: „Hodowla i użytkowanie drobiu” (pod redakcją prof. Jana Jankowskiego). Przy współredakcji prof. Z Dobrzańskiego (i profesorów z PWr.) ukazało się też 7 tomów monografii pt.: „Chemistry for Agriculture”, wydawanej w Republice Czeskiej (Czech-Pol Trade).

Prof. Z. Dobrzański prowadził w macierzystej Uczelni wykłady z przedmiotów: dobrostan i higiena zwierząt, kształtowanie środowiska zwierząt, bezpieczeństwo produkcji surowców pochodzenia zwierzęcego, okresowo z zakresu technologii rolnych (na Wydz. Budownictwa Politechniki Opolskiej). Jest wykładowcą na kilku studiach podyplomowych, np. Zarządzanie BHP, Agro-Unia. Jest promotorem w 17 zakończonych przewodach doktorskich, a pod jego opieką ponad 80 studentów wykonało swoje prace inżynierskie i magisterskie na kierunkach: zootechnika, biologia, budownictwo, inżynieria bezpieczeństwa.

Przez dwie kadencje reprezentował Polskę w zarządzie ISAH (International Society of Animal Hygiene). Nawiązał współpracę z zagranicznymi ośrodkami, m.in. Uniwersytetem w Hohenhaim (Niemcy), Uniwersytetem Weterynaryjnym w Koszycach (Słowacja) czy Iowa State University w Ames (USA).

Profesor Zbigniew Dobrzański był powoływany w skład kilku zespołów interdyscyplinarnych w MNiSzW, był członkiem Rady Naukowej Instytutu Nowych Syntez Chemicznych w Puławach, a obecnie jest v-ce przewodniczącym Rady Naukowej IZ – PIB w Krakowie oraz członkiem zarządu Klastra NUTRIBIOMED we Wrocławskim Parku Technologicznym. W 2013 r. został powołany w skład Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytułów Naukowych. Jest członkiem Komitetu Nauk Zootechnicznych i Akwakultury PAN, a także kilku organizacji oraz towarzystw naukowych – zagranicznych (ISAH i WPSA) i krajowych (PTZ, PTNW, PTZiF).

Za osiągnięcia naukowe i dydaktyczne prof. Z. Dobrzański był czterokrotnie wyróżniony nagrodami ministerialnymi oraz odznaczeniami państwowymi: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Otrzymał także: Złotą Odznakę Politechniki Wrocławskiej, Medal 50-lecia Instytutu Zootechniki w Krakowie, Medal 60-lecia Wydziału Bioinżynierii Zwierząt UWM w Olsztynie oraz Odznakę Honorową „Zasłużony dla Rolnictwa”.

Senat Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie przyznał w 2014 r. profesorowi Z. Dobrzańskiemu status profesora honorowego.