Rzeczpospolita Polska

Zdzisław Małecki

Pan inżynier, Pan profesor

Zdzisław Małecki od końca lat 70. XX w. współtworzył nowoczesne budownictwo wodne i przemysłowe w kraju, a zwłaszcza w regionie kaliskim, w którym się urodził i do którego powrócił po ukończeniu studiów w Akademii Rolniczej we Wrocławiu na Wydziale Melioracji Wodnych. Rzadko się zdarza, żeby człowiek, nie pracując na uczelni, decydował się na trud uzyskiwania kolejnych stopni naukowych, poświęcał się doktoratowi, następnie habilitacji, aż wreszcie profesurze. A to właśnie taki przypadek.

Dr hab. inż. Zdzisław Jan Małecki, prof. nadzw., urodził się w 1951 r. w Kaliszu, w którym ukończył Technikum Samochodowe. interesował się matematyką, fizyką, techniką, maszynami i zgodnie ze swoimi pasjami wybrał do studiowania budownictwo wodne.

W 1977 roku uzyskał tytuł magistra inżyniera melioracji wodnych w specjalności: budownictwo wodne, a pracę magisterską pt.: „Hydrauliczne badania modelowe aeratora powierzchniowego typu Simcar oraz parametrów poziomych składowych wektorów prędkości wody w jednej z kwater komory napowietrzającej oczyszczalni ścieków podczas aeracji” pisał pod kierunkiem prof. dr. hab. inż. Juliana Wołoszyna. Po studiach ukończył też Szkołę Oficerów Rezerwy w stopniu podporucznika.

Zdzisław Małecki

Taaaaka praktyka

Gdy pan Zdzisław Małecki powrócił do Kalisza, od razu podjął pracę w Przedsiębiorstwie Robót inżynierii Miejskiej „inżynieria” Ostrów Wlkp. w Kierownictwie Grupy Robót w Kaliszu jako starszy inżynier budowy. W 1980 r. objął stanowisko kierownika Zespołu Budów w Przedsiębiorstwie Robót Termoizolacyjnych i Antykorozyjnych „Izokor-instal” Płock, organizując zespół kaliski od podstaw. Jednocześnie zdobył uprawnienia budowlano-wykonawcze w specjalności instalacyjno-inżynieryjnej w zakresie sieci sanitarnych oraz ukończył studia podyplomowe „Eksport budownictwa” w Szkole Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie – Wydział Handlu Zagranicznego (1985 r.). Po czterech latach zatrudnił się w Biurze Kompletacji Dostaw Eksportowych „instalexport” Warszawa, a konkretnie jako kierownik na budowie eksportowej w Niemczech. W 1986 roku zorganizował od podstaw w Kaliszu Kierownictwo Grupy Robót, którym także kierował, przyporządkowane Przedsiębiorstwu Robót Specjalistycznych „Dekar” Wrocław. W tym czasie uzyskał dalsze uprawnienia budowlane projektowo-wykonawcze w specjalnościach: instalacyjno-inżynieryjne w zakresie instalacji sanitarnych oraz konstrukcyjno-budowlane. W roku 1989 podjął pracę w Wojewódzkiej Dyrekcji inwestycji w Kaliszu na stanowisku starszego inspektora nadzoru budowlanego robót ogólnobudowlanych i instalacyjnych. Natomiast w latach 1990-1992 objął stanowisko dyrektora naczelnego w Biurze Handlu Zagranicznego we Wrocławiu „Dekarexport”, kierując budowami eksportowymi realizowanymi na rynkach zagranicznych m.in. w Niemczech, Rosji, Czechach, na Słowacji, Węgrzech oraz w Austrii.

W 1992 zdecydował się na własną firmę pod nazwą Zakład Budowlano-Usługowy i Handlu „Euroexbud” z siedzibą w Kaliszu.

– W pierwszej połowie lat dziewięćdziesiątych XX w. zauważyłem, że zawód inżyniera jest niedoceniany w okresie tworzenia gospodarki rynkowej. W tym czasie inicjatywę przejęli specjaliści z zakresu marketingu i zarządzania, finansiści i częściowo ekonomiści. Równolegle nowatorskie rozwiązania techniczne zaczęli wdrażać z różnym skutkiem często pseudofachowcy budowlani, natomiast doświadczeni technicy i inżynierowie budowlani i instalacyjni znaleźli się często na tzw. pobocznicy – opowiada pan Małecki. – Mając duże doświadczenie zawodowe inżynierskie, nie dałem „pola” pseudobudowlańcom, wdrażając nowe technologie.

Nauka praktyce

Rozprawę doktorską na temat „Przemieszczania się wody w strefie aeracji profilu glebowego” pan Zdzisław Małecki napisał pod kierunkiem prof. dr. hab. inż. Juliana Palucha na Wydziale inżynierii Kształtowania Środowiska i Geodezji Akademii Rolniczej we Wrocławiu. Stopień naukowy doktora uzyskał 2004 r. w dyscyplinie kształtowanie środowiska, w specjalności naukowej gospodarka wodna gleb.

Większość by na tym poprzestała, ale nie pan Małecki. Zaledwie 5 kolejnych lat wystarczyło na przygotowanie rozprawy habilitacyjnej pt. „Ocena wpływu wybranych zbiorników retencyjnych na środowisko w zlewni rzeki Prosny”, złożonej w instytucie Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, która stała się podstawą do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego w dyscyplinie kształtowanie środowiska, specjalności naukowej: zbiorniki wodne, gospodarka wodna, inżynieria środowiska. Recenzentami rozprawy byli prof. dr hab. inż. Krzysztof Nyc, prof. dr hab. inż. Krzysztof Ostrowski, prof. dr hab. inż. Tadeusz Orlik oraz prof. dr hab. inż. Jan Żelazo.

– W 2010 roku przekształciłem swoją firmę – Zakład Budowlano-Usługowy i Handlu „Euroexbud” w Kaliszu w Instytut Badawczo-Rozwojowy Inżynierii Lądowej i Wodnej „Euro-exbud” – wyjaśnia pan Małecki.

Instytut realizuje działalność naukową w zakresie: inżynierii i ochrony środowiska, inżynierii brzegowej zbiorników wodnych, hydrauliki zbiorników wodnych i rzek, geotechniki oraz działalność projektowo-produkcyjną związaną z wentylacją, klimatyzacją, odpylaniem i ciepłownictwem, a także robotami specjalistycznymi (m.in. antykorozyjnymi, termoizolacyjnymi, blacharsko-dekarskimi, akustycznymi, ślusarsko-spawalniczymi, ochroną konstrukcji betonowych i żelbetowych, przeciwwilgociowymi); inżynierii ekologicznej i wodnej robót ogólnobudowlanych (fundamenty, konstrukcje żelbetowe i stalowe).

– W czasie swojej pracy zawodowej ukończyłem kilkanaście specjalistycznych kursów organizowanych w kraju i poza granicami przez wyspecjalizowane instytuty i firmy – mówi absolwent, który między innymi w 2010 r. zdobył następne uprawnienia budowlane projektowo-wykonawcze w specjalności: konstrukcyjno-budowlanej w zakresie obiektów gospodarki wodnej i melioracji wodnych.

Zawodowo, naukowo i społecznie

Pan Zdzisław Małecki jest wierny swojemu miastu i regionowi jako: organizator i prezes Oddziału Ziemi kaliskiej Polskiego Towarzystwa inżynierii Ekologicznej, członek Wielkopolskiej izby inżynierów Budownictwa, członek Społecznej komisji ds. zagospodarowania Dorzecza Warty, a także członek Kaliskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauki oraz organizator i prezes Towarzystwa Naukowego Ziemi Kaliskiej.

Za duże osiągnięcie inżynierskie uważam udział w wykonawstwie przy realizacji m.in. zbiornika retencyjnego Pokrzywnica (1978 r.), kolektora wodno-kanalizacyjnego „Dobrzeć” wraz z przepustem pod ulicą Poznańską w Kaliszu, magistrali ciepłowniczych w Kaliszu i Koninie. Pan Małecki ma również sporo sukcesów zagranicznych. Projektował system odwadniający kopalnię węgla brunatnego wraz z budową zbiornika wodnego, kotłów bloku energetycznego elektrowni i obiektów maszynowni i chłodni wodnych w Jänschwalde w Niemczech, a także modernizował obiekty hydrotechniczne i zbiorniki wodne w Budapeszcie. Natomiast w Wilnie naprawiał i częściowo odbudowywał zabytkową Filharmonię.

Nasz absolwent jest także współautorem dwóch wdrożonych do gospodarki patentów, a mianowicie: „Stanowiska badawczego do monitorowania przemieszczającej się wody w strefie aeracji profilu glebowego” i „Stanowiska do monitorowania mikrośrodowiska w instalacjach sanitarnych i technologicznych”.

Jego dotychczasowy dorobek naukowy, wdrożeniowy i inżynierski z zakresu inżynierii środowiska i kształtowania środowiska oraz budownictwa hydrotechnicznego składa się z ponad 186 pozycji, w tym m.in. 7 monografii, 54 oryginalnych prac twórczych, 25 pozostałych publikacji, 1 podręcznika, 2 patentów, 2 wniosków patentowych, 21 prac publikowanych w materiałach konferencyjnych oraz 74 niepublikowanych projektów i ekspertyz.

– Inżynier budownictwa powinien ciągle doskonalić swoją profesję. Niepokoi mnie także fakt, że uczelnie techniczne i pokrewne w kraju przygotowują w ostatnim czasie inżynierów dysponujących znaczną wiedzą teoretyczną, ale dość niską wiedzę praktyczną. Uważam, że w procesie kształcenia powinni brać udział czynni zawodowo inżynierowie – przekonuje pan Małecki. – W mojej ocenie nadal zauważa się przepaść pomiędzy naukowcami akademickimi a praktykami pracującymi w instytucjach i jednostkach badawczych oraz przedsiębiorstwach. Zmniejszanie tej przepaści zapewne poprawi kojarzenie nauki z gospodarką.

Historyk z zamiłowania

Wielką pasją pana Zdzisława Małeckiego jest historia regionu, a zwłaszcza XIX wiek i pierwsza połowa XX w. Jest autorem dwóch szkiców monograficznych związanych z okresami poprzedzającymi obie wojny światowe oraz monografii nawiązującej do 150. rocznicy powstania styczniowego w historycznych granicach województwa kaliskiego. Jest ponadto autorem kilkunastu artykułów historycznych oraz kilku publikacji historyczno-archeologicznych. – Moją pasją jest przywracanie pamięci historycznej na ziemi kaliskiej w jej historycznych granicach.

Ewa Jaworska

Źródło: Głos uczelni nr 217