Rzeczpospolita Polska

Włodzimierz Grajek


 

Prof. dr hab. Włodzimierz Grajek – specjalista z zakresu biotechnologii, wybitny uczony i pedagog, wieloletni członek Komitetu Biotechnologii PAN i Komitetu Nauk o Żywności PAN, znakomity organizator badań naukowych, twórca Centrum Doskonałości Biotechnologii Żywności w Poznaniu, członek wielu towarzystw naukowych i rad programowych czasopism.

Prof. dr hab. Włodzimierz Grajek urodził się w 1946 r. w Poznaniu. Studia ukończył na Wydziale Technologii Rolno-Spożywczej w Wyższej Szkole Rolniczej w Poznaniu w 1969 r. Stopień doktora nauk technicznych uzyskał w 1975 r., doktora habilitowanego w 1988 r., a tytuł profesora w 1996 r. W latach 1984-1990 przebywał w Narodowym Instytucie Badań Rolniczych (INRA) w Dijon we Francji, gdzie m.in. kierował wieloletnim projektem badawczym.

Zainteresowania naukowe prof. W. Grajka związane są z biotechnologią żywności i biotechnologią przemysłową, a w szczególności dotyczą takich zagadnień jak: biosynteza enzymów celulolitycznych i amylolitycznych oraz ich wykorzystanie do modyfikacji polimerów roślinnych, doskonalenie procesów fermentacyjnych poprzez odpowiedni dobór drobnoustrojów, oddziaływanie składników żywności na metabolizm i genom człowieka na podstawie modeli ludzkich kultur komórkowych in vitro, wprowadzenie nowych surowców oraz zastosowanie nowych metod fermentacji etanolowej i mlekowej, rozwój technologii wytwarzania płynnych i gazowych nośników energii z biomasy roślinnej i odpadów przemysłowych, biotechnologiczna konwersja odpadów przemysłowych do niskocząsteczkowych „zielonych chemikaliów”, szczególnie polioli i kwasów dikarboksylowych.

Dorobek naukowy prof. W. Grajka obejmuje łącznie 551 pozycji, w tym 144 oryginalne prace twórcze, opublikowane w renomowanych czasopismach naukowych (m.in.: Biotechnology Letters, Applied Microbiology and Biotechnology, Enzyme and Microbial Technology, Journal of Fermentation Technology, Biotechnology and Bioengineering, Letters in Applied Microbiology, Food Control, Process Biochemistry, Journal of Biobased Materials and Bioenergy), 30 podręczników i rozdziałów w podręcznikach, 60 artykułów naukowych, 28 pełnotekstowych publikacji w materiałach konferencyjnych, 236 referatów i komunikatów naukowych na konferencjach krajowych i zagranicznych, 28 patentów i zgłoszeń patentowych oraz 25 prac nie przeznaczonych do druku. Do najważniejszych osiągnięć prof. W. Grajka należy zaliczyć m.in. wyjaśnienie mechanizmu adaptacji struktur komórkowych do szoku osmotycznego i określenie roli czynników środowiskowych i biologicznych na szybkość sekrecji enzymów amylolitycznych, opracowanie innowacyjnej metody wytwarzania preparatów białkowo-witaminowych do żywienia ludzi i zwierząt, wdrożenie przemysłowej syntezy diwercyny – bakteriocyny produkowanej przez Carnobacterium divergens, opracowanie enzymatycznej metody syntezy oligosacharydów o stopniu polimeryzacji od 2 do 6 przy użyciu cyklodekstranazy oraz nowej technologii produkcji skrobi opornej i bioetanolu.

Na szczególne podkreślenie zasługuje aktywność prof. W. Grajka jako organizatora badań naukowych. Pełnił funkcję koordynatora dużych projektów, w których udział brały liczne zespoły badawcze z całego kraju. Uczestniczył w 56 projektach badawczych, pełniąc w 30 funkcję kierownika. Prof. W. Grajek w swojej pracy badawczej rozwija szeroko współpracę z innymi ośrodkami tak zagranicą, jak i w kraju, w tym z Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu. Wielkim sukcesem prof. W. Grajka jest stworzenie nowoczesnego ośrodka biotechnologicznego w Poznaniu (Centrum Doskonałości Biotechnologii Żywności), obejmującego kompleks wyspecjalizowanych laboratoriów badawczych połączonych z półtechniką w procesach biotechnologicznych, a także utworzenie Laboratorium Bezpieczeństwa i Badania Właściwości Prozdrowotnych Żywności. Prof. W. Grajek ma też ogromny wkład w rozwój kadr naukowych, wypromował 16 doktorów, a aktualnie opiekuje się kolejnymi 11 doktorantami. Wykonał ogółem 125 recenzji dorobku polskich naukowców. Prof. W. Grajek w swojej karierze akademickiej wykształcił wiele pokoleń stucłentów, prowadząc zajęcia na pięciu kierunkach studiów na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, a także na Politechnice Poznańskiej, Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz na Akademii Medycznej w Poznaniu. Był wielokrotnie ekspertem Polskiej Komisji Akredytacyjnej w zakresie kształcenia na kierunku biotechnologia.

Prof. W. Grajek jest członkiem wielu organizacji i towarzystw naukowych, w których pełnił ważne funkcje organizacyjne. Jest członkiem Komitetu Biotechnologii PAN i Komitetu Nauk o Żywności PAN. Pełnił funkcję wiceprezesa Polskiej Federacji Biotechnologów. Był też członkiem Prezydium Polskiego Towarzystwa Mikrobiologów i Zarządu Polskiego Towarzystwa Technologów Żywności. Prof. W. Grajek jest również członkiem wielu komitetów redakcyjnych czasopism naukowych.

Za osiągnięcia naukowe był wyróżniany indywidualnymi nagrodami ministerialnymi, został też odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Otrzymał liczne wyróżnienia regionalne oraz kongresowe. W 2007 r. Wydział Nauk o Żywności Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu przyznał prof. W. Grajkowi medal „Zasłużony dla Wydziału Nauk o Żywności”.